Hayal kurmak güzeldir. Mesela asgari ücretin 200 bin TL olduğu, her ailenin devlet desteğiyle hem yerli otellerde hem de yurt dışında tatil yapabildiği bir dünya düşünelim.
Turizm Bakanlığı anlaşmalar yapmış, hizmet vermek isteyen ülkelerle protokoller imzalanmış.
Ülkemizde bir yenilik daha var: “İlk Evim Kredisi” ile 20 yıl vade ve sıfır faizle istenilen evi almak mümkün. Tek şart, bu evi satmamak!
Evet, kulağa harika geliyor.
Böylesi bir senaryoyu hayal etmek bile keyif verici.
Ancak gerçeklere dönelim: Bu hayallerin gerçekleşme şansı var mı?
Maalesef, bu noktadan çıkması zor.
Çünkü asgari ücretin artması bile ülkedeki dengeleri sarsıyor.
Bu durum, ekonomiyi denetleyecek mekanizmaların çalışmamasından kaynaklanıyor.
Asgari ücretin 200 bin TL olması kulağa hoş geliyor, ama gerçekte ne ifade eder?
Piyasayı dengeleyici mekanizmalar, yani Ekonomi Bakanlığı, Tüketici Dernekleri, KTTO ve diğer düzenleyici çarklar düzgün işlemedikçe, bu tür bir artışın halkın refahını artırması imkânsızdır.
Ülkemizde, vergi dilimleri, trafik cezaları ve diğer birçok maliyet asgari ücrete bağlı olarak belirleniyor.
Asgari ücret artınca, her şeyin fiyatı da artıyor.
Yani, asgari ücret ne kadar yükselirse yükselsin, eğer bu sistemi denetleyen çarklar işlemiyorsa, bu artışın bir anlamı kalmaz.
Gerçek şu ki, piyasadaki ürün ve hizmet fiyatları artarken asgari ücretin yükseltilmesi, tek başına bir çözüm sunmaz.
Bir yandan maaşlar artarken diğer yandan her şeyin fiyatı katlanarak yükseldiğinde, halkın alım gücü yine aynı noktada kalır.
Asgari ücretin yükseltilmesi elbette önemlidir, fakat daha önemlisi, piyasayı dengeleyen, fiyatları kontrol altında tutan mekanizmaların çalışır durumda olmasıdır.
Bu yazıyı yazarken, birçok kişi gibi ben de daha güzel bir dünya hayal ediyorum!
Ancak biliyorum ki, asgari ücret artarken, piyasa denetimi ve düzenlemeleri olmadan bu hayaller gerçekleşemez.
Ekonomi, dikkatle yönetilmesi gereken hassas bir yapıdır.
Fiyat kontrolleri, adil vergilendirme, enflasyonla mücadele gibi unsurlar, bir ülkenin ekonomik dengesini sağlayan temel unsurlardır.
Sonuç olarak, asgari ücreti artırmak önemli bir adım olabilir, ancak piyasa dengeleyici çarklar çalışmadığı sürece bu artışın halkın yaşam standartlarına olumlu bir etkisi olmaz.
Ücret artışı, fiyat artışlarıyla dengelenmezse, 200 bin TL'lik bir asgari ücret bile halkın refah seviyesini yükseltemez.
Ekonomiyi denetleyen sistemler çalışmadığı sürece, asgari ücret artışı sadece kâğıt üzerinde bir rakam olmaktan öteye gidemez.
Hayaller güzeldir, ama hayallerin gerçekleşmesi için sağlam bir zemin gereklidir.
Turgut Ergel
Gadara Medya Genel Yayın Yönetmeni